احكام قسم مسئله 2992 - اگر سوگند بخورد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند ، مثلًا قسم بخورد كه روزه بگيرد ، يا دود استعمال نكند ، چنانچه عمداً مخالفت كند بايد كفّاره بدهد ، يعنى يك بنده آزاد كند ، يا ده فقير را سير كند ، يا آنان را بپوشاند ، و اگر اين‌ها را نتواند بايد سه روز روزه بگيرد . مسئله 2993 - قسم چند شرط دارد : اوّل : كسى كه قسم مىخورد بايد بالغ و عاقل باشد ، و اگر مىخواهد راجع به مال خودش قسم بخورد بايد سفيه نباشد ، همچنين حاكم شرع او را به خاطر ورشكستگى ، از تصرّف در مالش منع نكرده باشد . و نيز از روى قصد و اختيار قسم بخورد . پس قسم خوردن بچّه و ديوانه و سفيه و مست و كسى كه مجبورش كرده‌اند ، درست نيست ، و همچنين است اگر در حال عصبانى بودن بدون قصد و اراده قسم بخورد . دوّم : كارى را كه قسم مىخورد انجام دهد ، بايد حرام و مكروه نباشد ، و كارى را كه قسم مىخورد ترك كند ، بايد واجب و مستحب نباشد . و اگر شرعاً متساوى الطّرفين و مباح است در صورتى كه از جهات دنيوى خلاف قسم ارجح نباشد قسم ، صحيح و بايد عمل شود ، بلكه اگراز نظر دنيوى هم - علاوه بر شرع - متساوى باشد قسم صحيح ، و عمل به آن لازم است ، ولى اگر از نظر شرعى مساوى ، ولى از جهات دنيوى خلاف قسم ، ارجح باشد صحيح نيست و مخالفتش اشكالى ندارد . بنا به آنچه گفته شد ملاكِ صحّت قسم اين است كه از نظر شرعى خلاف آن ، ارجح نباشد و بعلاوه از جهات دنيوى نيز خلاف آن ، ارجح نباشد و گرنه صحيح نيست و مخالفتش اشكالى ندارد .